Het ‘eeuwige herroepingsrecht’ is afgeschaft. Wat betekent dit in de praktijk?
Een belangrijke wijziging voor banken, verzekeraars, kredietverstrekkers en fintechs in Duitsland: het ‘eeuwige herroepingsrecht’ is afgeschaft. Wat betekent dit voor u? Per 19 juni 2026 is in Duitsland een einde gekomen aan het zogenoemde eeuwige herroepingsrecht voor op afstand gesloten overeenkomsten inzake financiële diensten. De wijziging geldt eveneens voor financiële diensten die buiten de bedrijfsruimte worden afgesloten.
De reguliere herroepingstermijn van 14 dagen blijft ongewijzigd. Indien een aanbieder echter niet of niet volledig voldoet aan zijn informatieverplichtingen, kan de consument het contract voortaan niet onbeperkt herroepen. In dat geval geldt een absolute vervaltermijn van twaalf maanden en veertien dagen, waarna het herroepingsrecht definitief vervalt. Hiermee sluit de Duitse wetgever aan bij de reeds bestaande regeling voor koopovereenkomsten op afstand.
Op welke overeenkomsten is de afschaffing van het ‘eeuwige herroepingsrecht’ van toepassing?
De nieuwe regeling heeft uitsluitend betrekking op financiële diensten, waaronder:
- bank- en kredietproducten
- betaaldiensten
- verzekeringen
- beleggingsproducten
- pensioenproducten
De wijziging geldt wanneer deze overeenkomsten op afstand (bijvoorbeeld online of telefonisch) of buiten de bedrijfsruimte van de aanbieder tot stand komen. Voor de online aankoop van goederen en voor niet-financiële diensten verandert er niets. Daar geldt reeds een verlengde maar begrensde herroepingstermijn.
Wat verandert er concreet door de afschaffing van het ‘eeuwige herroepingsrecht’?
Onder het oude recht kon een consument een overeenkomst voor financiële diensten in bepaalde gevallen nog jaren later herroepen wanneer de aanbieder niet correct had voldaan aan zijn informatieverplichtingen. Dit leidde in de praktijk tot aanzienlijke juridische onzekerheid voor aanbieders van financiële producten. Per 19 juni 2026 is hier een einde aangekomen. Ook wanneer de vereiste informatie niet of onjuist is verstrekt, vervalt het herroepingsrecht uiterlijk na twaalf maanden en veertien dagen.
De gevolgen van een rechtsgeldige herroeping blijven ongewijzigd. Deze blijven geregeld in § 357b BGB. Bestaande regels over terugbetalingen, eventuele waardevergoedingen en afwikkelingstermijnen blijven daarom van toepassing.
Wettelijke grondslag
De wijziging vloeit voort uit Richtlijn (EU) 2023/2673 inzake financiële-dienstencontracten op afstand. Duitsland heeft deze richtlijn omgezet door aanpassing van het nationale recht. Daarbij is onder meer de uitzondering in § 356 lid 3 derde zin BGB geschrapt en zijn de informatieverplichtingen en modelinstructies in artikel 246b EGBGB aangepast. Deze nieuwe regeling is op 19 juni 2026 in werking getreden.
Wat zijn de praktische gevolgen voor aanbieders van financiële diensten?
Aanbieders doen er goed aan hun documentatie, herroepingsinformatie (Widerrufsbelehrungen) en interne processen tijdig aan te passen. Daarbij verdient bijzondere aandacht:
- Correcte en volledige precontractuele informatieverstrekking
- Een sluitende vastlegging van de verstrekte informatie
- Bewijs van tijdige verstrekking aan de consument
- Duidelijke procedures voor de uitoefening van het herroepingsrecht
Wat zijn de praktische gevolgen voor consumenten?
Consumenten dienen ontvangen contractdocumentatie zorgvuldig te controleren en de toepasselijke herroepingstermijn nauwkeurig bij te houden. Waar voorheen onder omstandigheden sprake kon zijn van een feitelijk onbeperkt herroepingsrecht, geldt voortaan een absolute vervaltermijn. Na het verstrijken van deze termijn kan het herroepingsrecht niet meer worden uitgeoefend, ook niet wanneer de informatieverstrekking door de aanbieder gebrekkig was.
Conclusie: zorgvuldige naleving van de informatieverplichtingen
Met deze wetswijziging verdwijnt een belangrijke bron van juridische onzekerheid binnen de Duitse financiële sector. Het onbeperkte herroepingsrecht maakt plaats voor een duidelijke en voorspelbare wettelijke termijn. Voor aanbieders betekent dit meer rechtszekerheid, terwijl consumenten alert moeten zijn op de geldende herroepingstermijnen om hun rechten tijdig veilig te stellen.
De afschaffing van het eeuwige herroepingsrecht brengt meer rechtszekerheid voor aanbieders van financiële diensten, maar vereist tegelijkertijd een zorgvuldige naleving van de informatieverplichtingen. STRICK ondersteunt Nederlandse ondernemers graag bij de juridische implementatie van deze nieuwe regels in Duitsland.
