Zes redenen om Duitsland als vestigingsland te onderzoeken
Duitsland ligt voor Nederlandse ondernemers letterlijk ‘om de hoek’. Toch wordt een vestiging aan de andere kant van de grens niet altijd meegenomen bij plannen voor uitbreiding. Dat is opvallend. Zeker voor bedrijven die extra bedrijfsruimte, productiecapaciteit of toegang tot de Duitse markt zoeken, kan Duitsland interessante mogelijkheden bieden.
Er zijn goede redenen om Duitsland mee te nemen in een locatieonderzoek. Locatie, personeel, energiebehoefte, belastingen, vergunningen en juridische structuur spelen allemaal een rol.
1. Meer ruimte voor productie, logistiek en opslag
Voor bedrijven die veel vierkante meters nodig hebben, kan de Duitse kant van de grens interessant zijn. Nederland is dichtbevolkt en beschikbare bedrijfsgrond wordt op veel plaatsen schaarser. Duitsland is aanzienlijk groter en in verschillende regio's is meer ruimte beschikbaar voor bedrijventerreinen, productiehallen, logistieke centra en opslag.
Daarnaast kunnen ook de grondprijzen verschillen. Voor een onderneming die enkele duizenden of zelfs tienduizenden vierkante meters nodig heeft, kan de locatiekeuze daardoor grote invloed hebben op de totale investering. Dat maakt het interessant om bij uitbreiding niet alleen verschillende Nederlandse gemeenten met elkaar te vergelijken, maar ook naar locaties net over de Duitse grens te kijken.
2. Voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet maakt de locatiekeuze steeds belangrijker
Een bedrijfshal vinden is één ding. Voldoende elektriciteit krijgen is inmiddels een tweede locatievraagstuk. In Nederland is het elektriciteitsnet in veel regio's zwaar belast en zelfs overvol zoals in Utrecht. Ondernemingen die een nieuwe of zwaardere aansluiting nodig hebben, kunnen daardoor op een wachtlijst terechtkomen.
Dat kan vooral gevolgen hebben voor bedrijven die willen uitbreiden of elektrificeren. Denk aan productiebedrijven, koel- en vrieshuizen, logistieke ondernemingen met elektrische vrachtwagens of bedrijven die veel laadcapaciteit nodig hebben.
Voor een nieuwe bedrijfslocatie gaat het daardoor niet meer alleen om grondprijs en bereikbaarheid. De vraag hoeveel elektrisch vermogen daadwerkelijk beschikbaar is, kan minstens zo belangrijk zijn.
3. Klimaat- en CO₂-regels verschillen tussen Nederland en Duitsland
Ondernemingen die veel energie gebruiken of CO₂ uitstoten, krijgen te maken met steeds meer Europese en nationale regelgeving. Nederland en Duitsland maken eigen keuzes over belastingen, heffingen en stimuleringsmaatregelen.
Nederland kent bijvoorbeeld een nationale CO₂-heffing voor bepaalde industriële ondernemingen naast het Europese emissiehandelssysteem. Daardoor kan dezelfde productieactiviteit in Nederland en Duitsland met verschillende nationale lasten en regels te maken krijgen. Vooral bij investeringen met een lange looptijd kan dat relevant zijn. Een fabriek, distributiecentrum of productielijn wordt immers niet voor twee of drie jaar gebouwd.
Bij een locatievergelijking worden daarom niet alleen arbeidskosten, grondprijzen en belastingen belangrijk, maar ook de verwachte kosten van energie en klimaatregelgeving.
4. Vergunningen en stikstof kunnen investeringsplannen beïnvloeden
De Nederlandse stikstofproblematiek heeft de afgelopen jaren gevolgen gehad voor onder meer (land)bouw-, infrastructuur- en bedrijfsprojecten. Wanneer voor een nieuwe vestiging moet worden gebouwd of uitgebreid, kunnen vergunningverlening en milieuregels daardoor een belangrijk onderdeel van de planning worden.
Ook in Duitsland gelden uitgebreide milieu-, bouw- en vergunningseisen. Duitsland is dus zeker geen land waar zonder procedures kan worden gebouwd. Wel kunnen de omstandigheden per regio aanzienlijk verschillen. Voor een onderneming die een nieuwe productielocatie of distributiecentrum overweegt, is het daarom interessant om niet alleen de aankoopprijs van een terrein te vergelijken, maar ook vragen als:
- Kan hier worden gebouwd?
- Hoe lang duurt het vergunningstraject?
- Welke milieueisen gelden?
- Welke uitbreidingsmogelijkheden zijn er later mogelijk?
Een goedkope locatie is immers weinig waard als een belangrijk investeringsproject langdurig stil komt te liggen.
5. Een vestiging midden in de grootste economie van Europa
Een Duitse vestiging biedt nog een ander voordeel: toegang tot de Duitse markt zelf. Duitsland telt ruim 80 miljoen inwoners en is de grootste economie van Europa. Voor Nederlandse bedrijven die al Duitse klanten hebben of daar verder willen groeien, kan een eigen Duitse vestiging de afstand tot klanten verkleinen. Dat geldt zeker voor Nordrhein-Westfalen. Deze deelstaat grenst direct aan Nederland en vormt voor veel Nederlandse ondernemingen een logische eerste stap naar Duitsland.
Een Duitse vestiging kan bijvoorbeeld interessant zijn voor verkoop, service, logistiek, productie of personeel dat voornamelijk voor de Duitse markt werkt. Daarbij kan een Duitse GmbH voor Duitse klanten en leveranciers herkenbaarder zijn dan zakendoen met uitsluitend een Nederlandse vennootschap. Dat betekent niet dat voor activiteiten in Duitsland altijd een GmbH nodig is. Welke ondernemingsstructuur passend is, hangt af van de activiteiten en omstandigheden.
6. Een GmbH oprichten is maar één onderdeel van de vestiging
Wie besluit een Duitse onderneming op te zetten, komt al snel uit bij de GmbH, de Duitse tegenhanger van de Nederlandse BV. De juridische oprichting is echter maar één onderdeel van het proces. Er moet bijvoorbeeld worden nagedacht over de aandeelhoudersstructuur, bestuurders, statuten, belastingen, administratie en inschrijving. Ook praktische zaken zoals het openen van een Duitse zakelijke bankrekening kunnen aandacht vragen.
Een vestiging in Duitsland is daarom meer dan het inschrijven van een vennootschap. Juridische, fiscale, bancaire en operationele keuzes komen bij elkaar.
Ondernemen in Nederland of Duitsland? Kijk naar het totaalplaatje
Voor Nederlandse ondernemingen met groeiplannen kan Duitsland een bijzonder interessante vestigingsplaats zijn. Zeker wanneer ruimte, energie, bereikbaarheid en toegang tot de Duitse markt belangrijk zijn, is het de moeite waard om een Duitse locatie mee te nemen in de businesscase.
Daarbij gaat het uiteindelijk om het totaalplaatje:
grond en vastgoed – energie – vergunningen – personeel – belastingen – juridische structuur – bereikbaarheid – afzetmarkt
Een verschil op één onderdeel hoeft niet doorslaggevend te zijn. Meerdere verschillen samen kunnen dat wel zijn.
Bij plannen voor een Duitse vestiging is het daarom verstandig om de juridische en fiscale gevolgen vooraf door specialisten te laten beoordelen. Niet omdat Duitsland ingewikkelder hoeft te zijn dan Nederland, maar omdat een grensoverschrijdende ondernemingsstructuur gevolgen kan hebben voor onder meer belastingheffing, aansprakelijkheid, contracten en werkgeverschap.
